Sofie Vandamme van De Letterie: “Het schrijverschap is geen evidente levenskeuze”

Sofie Vandamme richtte in Oostende De Letterie op, een woordenatelier slash schrijversplek slash letterencentrum. Binnen ‘Elk verhaal begint’ heeft ze de rol van mentor voor de deelnemers in het genre fictie. Vandamme benadrukt in tijden van besparingen op cultuur hoe waardevol én nodig talentontwikkelingstrajecten voor auteurs zijn.

Ze leest veel, doceert creatief schrijven aan het KASK en doet academisch onderzoek naar vrouwelijke kunstenaars en psychische kwetsbaarheid. Omdat ze vond dat West-Vlaanderen een plek kon gebruiken waar literatuur gemaakt en beleefd wordt, richtte Sofie Vandamme eind 2019 De Letterie op. In die ‘broedplek voor verbeelding’ kunnen startende schrijvers terecht voor bootcamps, residenties en begeleiding. Bovendien levert het huiscollectief, De Letteristen, de woordambassadeurs van de stad Oostende. Vandamme: “Ik blijf betrokken bij De Letterie, maar gaf de dagelijkse leiding vorig jaar met een gerust hart door aan Silke Heusequin. Momenteel ben ik druk bezig met het schrijven van een nieuw projectvoorstel rond lezen en schrijven als vormen van onderzoek.”

Heb je getwijfeld om het mentorschap binnen ‘Elk verhaal begint’ op te nemen?

“Integendeel, ik was meteen enthousiast. Binnen De Letterie hebben we lang gespeeld met het  idee van een talentontwikkelingstraject voor onze huisschrijvers, De Letteristen. Ik was doordrongen van de meerwaarde van zo’n langzame groei en had een aantal zaken al uitgewerkt. Budgettair kregen we het helaas niet rond. Toen Literatuur Vlaanderen een gelijkaardig traject opzette met ‘Elk verhaal begint’, vond ik het vanzelfsprekend om mee te werken. Het voelde goed dat onze voorbereiding en inzichten toch in de praktijk werden gebracht.”

Hoe pakte je de begeleiding van het groepje proza-schrijvers aan?

“Vanuit De Letterie begeleidden we Lander, Lili en Xander. Ik deelde de verantwoordelijkheid met Caro Van Thuyne en Tülin Erkan, twee auteurs die tegelijk goede schrijfcoaches zijn. We hebben zowel sessies gehad met de drie prozaïsten samen als met elk van hen apart. Dat is natuurlijk anders. Eén-op-een was er ruimte voor tekstuele feedback, waarbij we vertrokken vanuit hun vragen, zoals: ‘Ik voel dat mijn tekst niet werkt, wat kan ik veranderen?’ Of: ‘Zit het ritme wel goed?’ We bekeken de structuur van hun verhaal, de gelaagdheid van de karakters. Waar een eindredacteur kromme zinnen wat beter doet lopen, denken wij mee tijdens het schrijfproces van de auteur. In de loop van het traject viel de hiërarchie tussen deelnemers en mentoren geleidelijk weg, dat was mooi om te zien. Intussen geven Lander, Lili en Xander heel inzichtelijke feedback op elkaars werk.”

Heb je de deelnemers tijdens het traject zien groeien?

“Enorm – en ik ben trots op hun vooruitgang. Die ging met ups en downs, het was geen steile weg omhoog. Ze hebben alle drie ondervonden dat je soms moet vertragen om beter te schrijven. Tegen de muur lopen en recht krabbelen maakt deel uit van het literaire proces. Vandaag staan ze sterk in hun schoenen, daar hebben ze twee jaar aan gewerkt. Dat ze voor ‘Elk verhaal begint’ geselecteerd werden, was een eerste belangrijk moment van bevestiging. Het vraagt moed om je te profileren als auteur, het is geen evidente levenskeuze. Je moet geloven in je eigen legitimiteit. Zowel Lili als Lander hebben tijdens het traject professionele knopen doorgehakt zodat ze nu meer kunnen schrijven. Dat ze die keuze aandurfden, bewijst genoeg.”

Ik heb er vertrouwen in dat we nog zullen horen van deze literaire makers. Het traject was uniek, intensief en werpt duidelijk vruchten af.